Geloven in tijden van stijgende zeeën

Religie en klimaatverandering in Nederland

by Deborah de KoningCaroline Vander Stichele (red.)

Zowel klimaatactivisten als klimaatsceptici bedienen zich van religieuze termen, concepten en beelden om elkaar en de wereld van het eigen gelijk te overtuigen. Dat blijkt uit de onderzoeksresultaten van het interdisciplinaire onderzoeksproject over religie en klimaatverandering in Nederland dat werd gefinancierd door NWO en uitgevoerd aan Tilburg University tussen maart 2023 en maart 2026 met als doel inzicht te krijgen in de wijze waarop religieuze taal wordt gebruikt binnen het klimaatdebat. Gedurende drie jaar concentreerde het onderzoeksteam zich op de analyse van groepen die actief zijn op sociale media in Nederland en zich bezighouden met klimaatverandering. Daarbij werden verschillende thema’s bestudeerd om de verscheidenheid en nuance van religieuze uitdrukkingen rondom klimaatvraagstukken zichtbaar te maken. Deze bundel bevat bijdragen van de vier teamleden samen met een aantal bijdragen die hier dienst doen als casestudies rond thema’s die samenhangen met onderwerpen die in de vier kernbijdragen aan bod komen. De bijdragen zijn gegroepeerd rond vijf thema’s die verband houden met de diverse relaties tussen religie en klimaatverandering in Nederland. Die thema’s zijn: Nederlandse klimaatorganisaties en religieuze vocabularia; religieuze vocabularia en beeldvorming over klimaatverandering; christelijke vocabularia in de framing van Nederlands klimaatbeleid; ecologische rouw en zingeving in rituelen, performances en materiele cultuur; en Westers cultureel religieus repertoire in beeldtaal over de aarde.

Metadata

Inhoud

Verantwoording

Inleiding

Deborah de Koning en Caroline Vander Stichele

I. Nederlandse klimaatorganisaties en religieuze vocabularia

Tussen geloof en groene taal: Klimaatorganisaties op Twitter/X in Nederland (2023)

Ömer F. Gürlesin en Nico de Groot

“Climate Change is Coming to Town”: Kerst/klimaatperspectieven in Extinction Rebellion’s intertekstuele spel met Christmas Carols

Deborah de Koning

Breekt verspilling het vasten?

Ömer Gürlesin

Een (klimaat)ritueel zegt meer dan duizend woorden: Aarde ben je en tot Aarde zul je terugkeren

Deborah de Koning

II. Religieuze vocabularia en beeldvorming over klimaatverandering

“Als je niks doet is het straks echt te laat”: Religieuze vocabularia in het discours over klimaatverandering

Caroline Vander Stichele

De Katechismus der Natuur: Democratisering van kennis van God door natuurobservatie

Gert van Klinken

Van preekstoel tot planeet: Sam Janse pleit voor een groen gelovige levensstijl

Caroline Vander Stichele

Karen Armstrong wil terug naar de natuur

Caroline Vander Stichele

III. Christelijke vocabularia in het klimaatdiscours

Ik geloof ’t niet: Religie en klimaatscepsis

Frank G. Bosman

De heilige retoriek van macht: Klimaatreligie en de nieuwe politieke theologie

Ömer F. Gürlesin

Paus Franciscus is de echte klimaatpaus en dit is waarom

Deborah de Koning en Caroline Vander Stichele

Oude klimaatzondaar kan lucht reinigen

Frank G. Bosman

IV. Ecologische rouw en zingeving

Houden alle vogels nesten? Een verkenning van berouwbaarheid in ecologische rouwrituelen in Nederland

Deborah de Koning

De Nederlandse stilte voor de storm: Kunst, geloof en klimaatverandering

Isabelle Duval

Nostalgie en persoonlijke verlieservaringen als spiegel van solastalgie en klimaatverlieservaringen in musical De Tocht

Deborah de Koning

Halloween en een uitstervende ijsbeer

Frank G Bosman en Deborah de Koning

V. Westers cultureel religieus repertoire in klimaatbeeldtaal

Wat heeft God met bosbranden te maken?

Anna Sliepenbeek-Sijbinga

Wie draagt de aarde op handen?

Frank G. Bosman en Deborah de Koning

Heb je Moeder lief: Gender op protestborden tijdens de klimaatmars 2023

Nikki Apeldoorn

Over de auteurs

Colophon

Recent Activity

  • Resource Added

    Heb je Moeder lief: Gender op protestborden tijdens de klimaatmars 2023

  • Resource Added

    Wie draagt de aarde op handen?

  • Resource Added

    Wat heeft God met bosbranden te maken?

  • Resource Added

    Halloween en een uitstervende ijsbeer

  • Resource Added

    Nostalgie en persoonlijke verlieservaringen als spiegel van solastalgie en klimaatverlieservaringen in musical De Tocht

  • Resource Added

    De Nederlandse stilte voor de storm: Kunst, geloof en klimaatverandering

verantwoording

Deze publicatie maakt deel uit van het project Apocalypse and Climate Change: Impact of Religious Vocabularies in the Netherlands met dossiernummer 406.21.FHR.017 van het onderzoeksprogramma Open Competition SSH 2021 dat is gefinancierd door de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO).